NIEUWS OVER DE OVERGANG

Regelmatig wordt deze pagina ververst met nieuwe blogs en artikelen. Wil je iets teruglezen, ga dan naar de pagina Lees meer over de overgang. Die vindt je hier.

Deze website is een particulier initiatief van Helma Bakker en Catharina Mastenbroek. Om dit mogelijk te maken maken wij kosten voor software, domeinnaamkosten etc. Wilt je iets doneren om deze website mogelijk te blijven maken dan stellen wij dat zeer op prijs. Dit kan eenvoudig door op de volgende link e klikken. Wij danken jullie voor iedere euro die binnenkomt. https://www.ing.nl/particulier/betaalverzoek/index.html?trxid=G6Ktt0H2wT9rOosJdlxNBv8Id9KxrkyE

Draaglast en draagkracht in de overgang 



Wie in de overgang komt, realiseert zich vaak niet dat het, in veel gevallen, niet mogelijk is om gewoon door te gaan met het leven zoals dat was voor de overgang. Voor een aantal vrouwen geldt dat dat lukt. De draagkracht is dan groot genoeg om de draaglast te dragen. Er spelen hierbij twee factoren een grote rol. De eerste is, zoals gezegd, de draagkracht. Deze is afhankelijk van de mate waarin ja als vrouw in de overgang klachten ervaart. Onvoorspelbaar is hoe je je als vrouw zult voelen tijdens de overgang. Twintig procent van de vrouwen merkt niet veel van de overgang. Van de andere tachtig procent heeft een derde zoveel klachten dat functioneren nauwelijks mogelijk is.

Draagkracht

Bij die vrouwen is de draagkracht dus ernstig verminderd. Ook vrouwen die reeds te kampen hebben met andere medische aandoeningen zullen merken dat de overgang voor hen een extra draaglastverminderende omstandigheid is. Zo hebben vrouwen die schildklierproblemen hebben vaak een zwaardere overgang dan vrouwen die hier geen last van hebben. Verder zijn vrouwen die eerder in het leven met psychische problemen te maken hebben gehad veel vatbaarder om daar ook in de overgang last van te krijgen. Daarbij kan men denken aan angst/paniek en depressie. Ook veel andere aandoeningen spelen meer op tijdens de overgang, maar met sommige klachten kun je ook voor het eerst te maken krijgen.

Zenuwstelsels

Het lichaam heeft twee zenuwstelsels, namelijk:
1. het centrale zenuwstelsel. Dit is het stelsel waarbij je bewust beslissingen neemt waarmee je het aanstuurt. Denk hierbij aan het aansturen van spieren, bewegen, spreken en dergelijke.
2. het autonome zenuwstelsel. Dit zenuwstelsel opereert geheel zonder invloed van de wil. We kunnen het slechts indirect beïnvloeden. Het autonome zenuwstelsel (autonoom=zelfstandig, onwillekeurig) regelt allerlei functies en processen in je lichaam zonder dat je daarover beslissingen hoeft te nemen. Het gebeurt automatisch. Denk hierbij aan ademhalen, het verteren van voedsel, de stofwisseling, je hartslag, het rondpompen van bloed en dergelijke.

Het autonome zenuwstelsel bestaat uit een parasympatisch deel en een sympathisch deel die, simpel gezegd, ieder hun eigen werking hebben, die tegengesteld is aan elkaar. Onder invloed van het dalen van het hormoon oestrogeen kan er een disbalans ontstaan tussen deze twee delen.

Het parasympatische deel zorgt voor rust, herstel, reparatie. Dit zorgt ervoor dat stress hanteerbaar blijft. Het houdt de hartslag rustig, de bloeddruk blijft laag, de spieren en andere organen krijgen voldoende bloed en zuurstof. Het is het deel dat zorgt voor ontspanning en herstel.

Het sympathische deel daarentegen komt in actie als er gevaar dreigt, of dit nu reëel is of niet. Het is het deel dat ons in staat stelt te overleven in levensbedreigende situaties, zoals dat vroeger, toen we nog te maken hadden met wilde dieren en andere gevaren, nodig was. Het is het deel dat ervoor zorgt dat we vechten of vluchten als er gevaar dreigt. Het zorgt er ook voor dat we presteren. Er komen stoffen in het lichaam vrij die zorgen voor actie, denk aan adrenaline en cortisol. Het lichaam komt in actie, je hartslag stijgt, je bloeddruk stijgt, je gaat sneller ademen en gebruikt meer energie.

Als deze twee systemen goed in balans zijn, is er niets aan de hand. Dat is in de overgang helaas vaak niet het geval. Onder invloed van hormoonschommelingen loopt de boel in het honderd en kan je als vrouw innerlijke stress ervaren. Daar is van buitenaf niets voor nodig. Het kan zich presenteren in de vorm van onrust, angst, paniek, spanning in het lichaam. Het alarmsysteem van je lichaam staat te strak afgesteld en je lichaam reageert op een manier die niet past bij de situatie.

Dit is een zwaar draagkrachtverminderende omstandigheid.

Draaglast

Het lichaam dat al te maken heeft met innerlijke stress kan ook nog te maken krijgen met stressvolle omstandigheden in de omgeving. Is innerlijke stress al voldoende om behoorlijke klachten te veroorzaken zoals hartkloppingen, angst en paniek, onrust, gejaagdheid, opvliegers en dergelijke, externe stress ofwel de draaglast kan daar nog een aardig schepje bovenop doen.

Nu je draaglast in de overgang een stuk lager kan zijn, is het zaak de draaglast daarop aan te passen. Dat is echter iets dat vaak niet gebeurt. Vrouwen hebben te maken met werk, gezin, ouders, sociale contacten. Mantelzorgen is bijvoorbeeld een grote bron van stress. Ging dat tot de overgang nog vrij goed, in de overgang kan het een zware wissel op het leven van vrouwen trekken. Het ‘zorgen voor’ is ook een factor die je draaglast bepaalt. Vrouwen zorgen voor hun gezin, hun partner, hun kinderen, hun ouders, hun vrienden en vriendinnen en voor ‘de duvel en zijn oude moer’. Ze zorgen alleen niet zo goed voor zichzelf, uitzonderingen daargelaten.

Dat leidt ertoe dat het lichaam en het brein die al te maken hebben met een verminderde draagkracht in de problemen komen door de draaglast die gelijk blijft of zelfs toeneemt. Dit is een recept voor zware overgangsklachten, waarbij op een gegeven moment het punt bereikt wordt dat je als vrouw terecht komt in een situatie dat je niet op dezelfde manier verder kunt gaan. Helaas wordt er dan vaak een burn-out of een depressie gediagnosticeerd, terwijl er in feite sprake is van een disbalans in het lichaam door afnemende hormonen die ervoor zorgen dat draaglast en draagkracht dusdanig uit elkaar gaan lopen dat een vrouw een breekpunt bereikt en haar werk, huishouden en andere dingen niet meer of in veel mindere mate kan doen.

Het is dus belangrijk dat je als vrouw goed voor jezelf gaat zorgen voordat de overgang zich aandient. Je draaglast kan en moet in veel gevallen verminderd worden. Dit kan op velerlei manieren. Er kunnen aanpassingen in het werk plaatsvinden, er kan met de partner worden overlegd over een herverdeling van taken, kinderen kunnen moeders draagkracht beter respecteren en haar de nodige zaken uit handen nemen, mantelzorg kan verminderd worden door andere bronnen aan te boren. Helaas gaan veel vrouwen zolang door met alles dat ze gewend waren dat ze te laat tot de conclusie komen dat ze niet meer kunnen wat ze altijd konden.

Wat betreft de draagkracht geldt dat het vrij lastig is om deze aan te passen. Veelal spelen genetische factoren een rol. Goed voor jezelf zorgen is de sleutel. Dit kan allerlei vormen hebben: van het zorgen voor een gezonde levensstijl (gezond eten, bewegen, voldoende rust) tot het kiezen voor ondersteuning in de vorm van geneesmiddelen, natuurlijke supplementen, therapeutische ondersteuning, yoga en dergelijke.

Het wegnemen van angst en onzekerheid kan men bewerkstelligen door geruststelling te vragen bij artsen met kennis van de overgang en door contact te onderhouden met vrouwen in dezelfde, herkenbare, situatie.

Het toverwoord om de overgang zo goed mogelijk door te komen is daarom balans: balans tussen draagkracht en draaglast. Zelfs als je daar als vrouw alles aan doet, kan de overgang een zware fase blijken te zijn, omdat je nu eenmaal weinig invloed hebt op je draagkracht en maar gedeeltelijk op je draaglast. Het begrijpen van dit fenomeen kan echter helpen om niet in paniek te raken en de juiste aanpassingen te maken.  

Vergeetachtigheid,hersenmist en gebrek aan concentratie

Vrouwen schrikken tijdens de overgang soms omdat hun brein ineens niet meer doet wat het voorheen altijd moeiteloos deed, namelijk onthouden, helder denken en zich concentreren. Dit is echter niet iets om erg van te schrikken. Het is niet het begin van dementie of een hersenaandoening.

In de overgang vindt een herinrichting van de hersenen plaats. Dat komt door de hormonale schommelingen. De informatie die er zat, blijft er gewoon zitten. Het wordt alleen lastiger om die op het gewenste moment te produceren.

Ineens kun je niet meer op namen komen, vergeet je wat je aan het vertellen was, loop je de kamer in en heb je geen idee meer wat je er ging doen of zit je achter je computer om iets op te zoeken en ben je vergeten wat. Het kan wat beangstigend zijn om vergeetachtig te worden, maar na de overgang komt dit weer goed. Het gebrek aan concentratie kan ook hiermee te maken hebben.

Bovendien word je als vrouw nogal eens in beslag genomen door je klachten en ben je meer in jezelf gekeerd. Om je dan ook nog te concentreren op iets anders, is dan soms net een beetje teveel gevraagd. Multitasken zit er niet meer in. Je kunt met iemand staan te praten en halverwege diens verhaal compleet de draad kwijt zijn en niet meer weten wat hij of zij net heeft gezegd. Tip: knik mee, zeg dingen als ja, ja en laat een glimlach zien. Dikke kans dat het de ander niet opvalt omdat die ook alleen in zijn eigen verhaal geïnteresseerd is. Gewoon eerlijk vertellen dat je in de overgang zit en weleens stukken verhaal mist kan natuurlijk ook.

Voorbeelden die op overgangsforums te lezen zijn over het verlies aan helderheid in de bovenkamer zijn er te over. Zo vertelt een vrouw met de auto naar de supermarkt te zijn gegaan. Thuisgekomen met de boodschappen, realiseert ze zich dat de auto nog bij de supermarkt staat omdat ze naar huis is gelopen.

In de haast om te vertrekken is een vrouw ’s ochtends op zoek naar haar autosleutels. Nergens te vinden. Om geen tijd te verliezen pakt ze haar reservesleutels. ’s Middags thuisgekomen vindt zij haar autosleutels in de vuilnisbak. Geen handige opbergplaats.

Middenin een pleidooi voor de rechtbank geen idee meer hebben waar je verhaal heen gaat. Niet handig. Je cliënt moet het van jou hebben en de rechter trekt zijn of haar wenkbrauwen op en vraagt wat je nu eigenlijk bedoelt. Tijd om in je dossier te duiken om een aanknopingspunt te vinden voor wat je wilde zeggen.

Van je puberende kind te horen krijgen dat je het verhaal dat je aan het doen bent gisteren ook al hebt verteld. Niet fijn.

En hoe heet toch die vrouw die een etage boven je woont en zich al drie keer aan je heeft voorgesteld? Het kan allemaal erg vervelend zijn, maar als je dit een beetje relativeert en erop vertrouwt dat het na de overgang wel weer goed komt, kun je er misschien ook een beetje om lachen.

Behalve een herinrichting in de bovenkamer komen een slechte nachtrust, vermoeidheid, piekeren, op je benen staan te tollen, duizeligheid en wat al niet meer, je concentratie en scherpte natuurlijk ook niet ten goede. Volgens professor Scherder moeten we elke dag bewegen, naar muziek luisteren en braintraining doen, dan komt het allemaal wel goed.

Het slechte nieuws is dat vrouwen op latere leeftijd wel meer kans op dementie lopen dan mannen. Het vrouwelijke hormoon oestrogeen stimuleert de vorming van synapsen in je brein. Dat zijn contactpunten van de uitlopers van de zenuwcellen waardoor twee cellen met elkaar kunnen communiceren. Oestrogeen zorgt voor een aantal dingen:
- Het verbeteren van de doorbloeding van de hersenen
- Als antioxidant werken en de zenuwcellen beschermen tegen vrije radicalen die het DNA kunnen beschadigen
- Het stimuleren van de aanmaak van neurotransmitters die zorgen voor contact tussen de cellen
- Het stimuleren van aanmaak van eiwit dat plaques (littekenweefsel) aanmaakt dat de zenuwcellen aantast
- Het stimuleren van de aanmaak van eiwit dat de lange uitlopers van de hersencellen ondersteunt.
Juist het oestrogeen gaat met wel 80 tot 90 procent omlaag door de overgang.

Andere risicofactoren voor dementie, waarvan overigens verschillende vormen bestaan, zijn hoge bloeddruk, hoog LDL-cholesterol, laag HDL-cholesterol en suikerziekte. Uit onderzoek is gebleken dat vrouwen die net na de menopauze hormoontherapie gebruiken minder snel sterven en aan minder hartaandoeningen aan de kransslagaders lijden. Het risico op Alzheimer kan met 30% dalen als vrouwen tussen hun 50ste en 63ste hormoontherapie gebruiken. Het heeft geen zin hiermee pas een tijd na de overgang te starten. Integendeel, dit kan juist tot een verhoogd risico leiden.

Een goed advies is in ieder geval om de breinblubber tijdens de overgang niet als rampzalig te beschouwen en er rustig onder te blijven, terwijl men tegelijkertijd moet zorgen voor een gezonde levensstijl die zorgt voor een goede breinwerking na de overgang waarbij in ieder geval bewegen, gezonde voeding, braintraining en ontspanning belangrijk zijn. De keuze voor hormoonsuppletie is erg persoonlijk vanwege de nadelen die hier ook aan kleven. Hierover is verder op deze website meer te lezen. 

Serie podcasts over en aandacht op televisie voor de overgang

Naar schatting 1,5 miljoen vrouwen in ons land verkeren momenteel in de overgang en Elles de Bruin is één van hen. Vaak hoort zij dat je er 'gewoon doorheen' moet. Niet zeuren; vooral niet over hebben. En dat wil Elles doorbreken. Zij gaat het er wel over hebben. Over de lichamelijke en psychische klachten, de matige seks en de werkgevers en artsen die er soms geen raad mee weten.Als beheerder (Catharina) van deze website kwam ik in contact met Elles. Aan de derde podcast, die over stemmingsklachten gaat, heb ik een bijdrage geleverd.

In het programma Meldpunt van Omroep Max is ook aandacht aan de overgang besteed, wederom door Elles de Bruin.

Je vindt de podcasts met de naam Opvliegers hier of in bijvoorbeeld spotify. Abonneren op de hele serie is mogelijk. De aflevering van Meldpunt kun je hier terugkijken.

Moe, moe en nog eens moe

De overgang vreet energie. Er gebeurt van alles in je lijf en in je brein. Daar komt nog bij dat je regelmatig niet (zo goed) slaapt. Het is dan ook niet gek dat veel vrouwen die in de overgang zijn soms ontzettend moe zijn. Bijna alle vrouwen hebben er regelmatig last van. Het slechte slapen in de overgang heeft te maken met je hormonen. Wat je kunt doen aan slecht slapen en vermoeidheid is voor iedere vrouw verschillend. In ieder geval helpt het te weten waar die extreme vermoeidheid vandaan kan komen. Als de huisarts door middel van een bloedonderzoek andere oorzaken heeft uitgesloten, kun je er met een gerust hart van uitgaan dat je hormonen je parten spelen als je dagenlang op de bank hangt of je naar je werk moet slepen en maar moet zien hoe je de dag doorkomt.

Ook een (snurkende) partner zal je veel eerder wakker houden dan voorheen het geval was. Wellicht is het een mogelijkheid om een tijdje apart te gaan slapen. Ook tijdens een burnout of depressie kun je erg veel last hebben van slecht slapen en vermoeidheid. Hoe weet je nu of het de overgang is of een burnout? In feite is er niet zoveel verschil. De oorzaak van een burnout is dikwijls werkgerelateerd. In de overgang zijn het de wisselende hormonen die je moe en energieloos maken. Heel vaak is het ook en en, niet of of. De overgang heeft voor veel vrouwen dezelfde impact als een burnout. Jarenlang konden zij de kar trekken: werk, huishouden, mantelzorgen, gezin, sporten, sociale contacten. Dan komt de overgang en BAM: het is teveel. De emmer loopt over. Je bent moe van vermoeidheid.

Het kan helpen uit te zoeken hoe je je draaglast kunt verlagen. Daarvoor is het belangrijk om te weten waar je vermoeidheid precies vandaan komt. Er zijn zo’n vijftien verschillende oorzaken voor vermoeidheid te benoemen.

  • 1. Te weinig slaap. Twee derde van de mensen heeft acht uur slaap per nacht nodig. Vrouwen in de overgang halen dat vaak niet. Zij voelen zich overdag moe en lusteloos en functioneren niet of nauwelijks. Er zijn allerlei mogelijkheden om de slaap te verbeteren. Je kunt denken aan natuurlijke middelen, ontspannen in de avond, sporten overdag, yoga of medicatie. Een powernap overdag kan ook helpen. Doe die wel voor drie uur ’s middags en niet langer dan een half uur. Dan beïnvloedt hij je slaap ’s nachts niet.
  • 2. Slaapapneu. Bij slaapapneu stokt je adem in de nacht. Je wordt dan automatisch een beetje wakker. Slaap je toch al minder goed in de overgang, dan kan dit extra wegen. Doordat je op deze manier vaker wakker bent, zul je overdag vermoeider zijn. Er zijn mogelijkheden om iets aan slaapapneu te doen. Raadpleeg je huisarts.
  • 3. Te weinig brandstof. Zorg dat je voldoende eet en dat je ook goed eet. Je hebt alle vitaminen en mineralen nodig die in de schijf van vijf zitten. Eet daarom gezond, ook al heb je weinig eetlust.
  • 4. Bloedarmoede. Als er te weinig rode bloedcellen in je bloed zitten of als deze niet goed werken, is er sprake van bloedarmoede. Er wordt minder zuurstof vervoerd, waardoor je vermoeid kunt raken. IJzergebrek is vaak de boosdoener. Overleg met je arts of het innemen van ijzertabletten nodig is.
  • 5. Depressie. Tijdens een depressie is er in de meeste gevallen ook sprake van slapeloosheid. De depressie zelf maakt ook dat je je totaal uitgeput en futloos voelt. Ook kun je last hebben van lichamelijke klachten en gebrek aan eetlust. In dit geval is het zaak de depressie te laten behandelen door therapie en/of antidepressiva. Ook helpt bewegen in de buitenlucht in dit geval.
  • 6. Trage schildklier. Je schildklier regelt je stofwisseling door hormonen aan te maken. Een trage schildklier zorgt ervoor dat je snel moe bent en je lusteloos voelt.
  • 7. Cafeïne. Een kopje koffie kan je wakker houden en alert maken, maar van teveel cafeïne kun je ook vermoeid raken.
  • 8. Urineweginfectie. Bij een urineweginfectie of blaasontsteking heb je veel aandrang om te plassen. Dit gaat gepaard met een branderig gevoel. Je kunt je bij een ontsteking moe voelen. Dat geldt ook voor een antibioticakuur die je bij dit soort klachten krijgt voorgeschreven.
  • 9. Diabetes. Als je last hebt van diabetes heb je een te hoog bloedsuikergehalte in je bloed. De suikers worden niet in energie omgezet en blijven in het bloed zitten. Hierdoor komt je lichaam zonder energie te zitten en voel je je vermoeid of energieloos.
  • 10. Uitdroging. Veel drinken is altijd goed en zeker in de overgang. Wie niet voldoende drinkt raakt uitgedroogd en kan zich vermoeid gaan voelen.
  • 11. Hartproblemen. Het is zaak je hart te laten nakijken als je tijdens gewone bezigheden last van vermoeidheid hebt. Het uitsluiten hiervan kan veel ongerustheid weg nemen.
  • 12. Onregelmatig werk. Wie wisseldiensten draait, bijvoorbeeld in de zorg, verstoort zijn biologische klok. Het is dan erg lastig, zeker tijdens de overgang, om voldoende te slapen en uit te rusten. Het kan helpen om lichttherapie toe te passen door middel van een lamp of lichttherapiebril.
  • 13. Voedselallergie. Wie na het eten regelmatig een dip ervaart zou last kunnen hebben van een voedselintolerantie. Vaak gaat het hier om producten met lactose. Let dus op of je moe wordt na het eten van bepaalde voeding.
  • 14. CVS. Als je zo moe bent dat je gedurende een langere tijd niet kunt functioneren, dan kan er sprake zijn van het chronisch vermoeidheidssyndroom. Doet zich dit pas tijdens de overgang voor, dan is de kans hierop vrij klein en zijn het waarschijnlijk gewoon je hormonen die je parten spelen. Ook fybromyalgie heeft moeheid als kenmerk.
  • 15. De overgang. De grootste boosdoener voor extreme vermoeidheid is simpelweg de overgang. Het kan soms beangstigend zijn hoe moe je kunt worden door de hormoondisbalans in je lichaam. Alle veranderingen die je lichaam doormaakt kunnen je echter doodmoe maken. Ook een wisselende bloedsuikerspiegel helpt niet mee. Eet daarom gedurende de dag voldoende kleine maaltijden of tussendoortjes.

Je bent niet de enige. Wie een overgangsforum bezoekt (Overgangsenmenopauzeplein) zal dat heel snel begrijpen. Veel dames kampen met extreme vermoeidheid die hun het functioneren onmogelijk of lastig maakt. Het is tijdelijk maar kan wel lang duren. Sommige vrouwen hebben een zware overgang die jarenlang aanhoudt. Het is zaak je levensstijl hieraan aan te passen en niet in paniek te raken. Makkelijker gezegd dan gedaan. 

  

 

 

 

Link:

Deze website is een initiatief van de oprichters van de besloten Facebook-groep: Overgangs- en Menopauzeplein

 

Volg ons

We use cookies to give you the best experience. Read our cookie policy.