NIEUWS OVER DE OVERGANG

Weerzin en tegenzin in de overgang

Als het over de overgang gaat, denken mensen aan opvliegers, slecht slapen, een veranderend menstruatiepatroon en wisselende stemmingen. Dat de overgang veel meer is dan dat en niet slechts een biologisch proces is, wordt steeds duidelijker. Ook in de media komt hier steeds meer aandacht voor. De overgang is een transformatieproces. Je bent een vruchtbare vrouw met een gezin met kinderen en/of een carrière. Je kunt het allemaal aan en je zorghormonen maken dat je je rol met glans vervult. Je partner is tevreden, je kinderen komen aan hun trekken en op je werk gaat het ook best goed. Ook je huishouden heb je tot nu toe keurig bijgehouden. Dan beginnen je zorghormonen af te nemen en kom je in de overgang.

De overgang heeft op de meeste vrouwen een ingrijpende invloed. Ze voelen zich door hun klachten minder sterk. Ze kunnen de rollen die ze steeds hebben vervuld steeds minder goed aan. Als er nog jonge kinderen of pubers in huis zijn, geeft dat de nodige frictie. Moeder heeft nu tijd voor zichzelf nodig. Je partner begrijpt er ook allemaal niet veel van. Waarom ben je zo veranderd? Op je werk red je het allemaal maar net of niet meer. Als je door blijft rennen zoals je altijd hebt gedaan, kom je jezelf in de overgang keihard tegen. Je bent ouder aan het worden en het proces van de overgang maakt, dat je niet meer kunt en niet meer wilt wat je voorheen altijd normaal vond.

En dan is er ook nog je sociale leven. Vond je het voorheen misschien gezellig om in het weekend af te spreken met vrienden, nu zit je liever op de bank voor de tv. Je hebt er eenvoudigweg de energie niet meer voor. Vrouwen in de overgang hebben een heel proces te doorstaan en keren zich daarbij nogal eens naar binnen. Nu moet er maar eens aandacht voor hen zijn en niet meer voor al die anderen waar wij als vrouwen onze aandacht zoveel op gericht hebben. Ons lichaam en onze psyche geven duidelijk aan dat de oude rol niet meer past. We transformeren naar de rol van rijpere of oudere vrouw. Dit gaat vaak samen met minder interesse voor oppervlakkige gesprekjes, drukke bijeenkomsten, verjaardagen, feestjes.

Ook de feestdagen zijn geen pretje meer. Traditioneel moet er dan veel: een boom, eten, kaarten, gezelligheid. Dat moeten is iets dat veel vrouwen tegen komt te staan. Liefst willen we een rustig plekje voor onszelf zonder allerlei sores. Verjaardag vieren is ineens een vreselijke berg om tegenop te zien. Vakantie vieren we het liefst niet meer of niet meer op de oude manier. Laat ons maar met rust. We hoeven niet zo nodig allerlei bezienswaardigheden te bezoeken in een warm en druk land. We zijn graag even weg van alles in de natuur of we blijven thuis.

Dit is een onbekende kant van de overgang waar ook aandacht voor mag zijn. Het is goed om er met je omgeving over te praten en de tijd voor jezelf te nemen. Je begrijpt jezelf waarschijnlijk niet meer, laat staan dat anderen er wat van begrijpen. Wie het echter niet begrijpt of wil begrijpen behoort misschien niet meer tot de mensen waar jij energie in wilt steken. Aangezien de overgang voor sommige vrouwen tien of meer jaar kan duren, is het zaak om voor jezelf te bepalen wat je nu wel wilt, waar je je (schaarse) energie aan wilt geven en welke vrouw je wilt worden. Je zorgrol zit er grotendeels op. Je mag jezelf zijn. 

Podcast over de overgang

Een gesprek over gezondheid met Dorenda van Dijken. Zij is gynaecoloog en gespecialiseerd in de overgang. 
klik hier en kies de podcast over de overgang.

Blog van Helma: de weg door de overgang, van vruchtbare vrouw naar ervaringsdeskundige

4 ½ jaar geleden is bij mij de overgang merkbaar begonnen. Natuurlijk weet ik nu dat ik al jaren aan de gang was met de overgang, maar wist ik veel. Ik ben uiteindelijk 3x opgenomen geweest op de gesloten psychiatrische afdeling en dat was toch echt iets wat ik niet bedacht had voor mijzelf. Ja mijn moeder heeft wel 2x in een “rusthuis” gezeten en als kind vond ik dit vreselijk en begreep er natuurlijk helemaal niets van. En nu overkwam het mijzelf.

Ik had mijzelf werkelijk niet meer in de hand en ik weet dat ik alleen maar kon roepen dat ik alles kwijt was. Verstandelijk snapte ik er zelf ook niets van maar het gevoel daarentegen was echt overduidelijk, het voelde echt alsof ik alles kwijt was. Nu, 4 ½ jaar later, begrijp ik wat ik toen bedoelde. Uiteindelijk raak ik mijn oude leven kwijt. Daar heb ik niets voor hoeven doen hoor, dat is gewoon gebeurd. Er is nog maar weinig van vroeger wat ik leuk en fijn vind. Het lijkt alsof ik alles opnieuw moet uitvinden waar het gaat om datgene waar je je mee bezig houdt, waar je je drive vandaan haalt, je doel, je levenslust zeg maar. Het is weg, zomaar, als een stofwolk opgetrokken, weggewaaid en ik krijg het niet meer voor elkaar om het terug te krijgen.

Iemand heeft ooit gezegd dat je geestelijk eerst dood moet gaan om vervolgens weer langzaam aan op te bloeien. Nou zo voelt het dus. Ik ben geestelijk dood gegaan en het voelt nog regelmatig als een versterving zeg maar. Man man wat kan ik mij leeg en hopeloos voelen. En ik voel dat in mijn buik. Zo een niet te ontkennen naar leeg k*t gevoel, misselijkmakend. Ik kan het echt niet anders omschrijven. Het is er zodra je opstaat en het blijft de hele dag aan je kleven. Het maakt dat je echt nergens zin in hebt, puur omdat je er niets meer bij voelt, het je leegzuigt. En natuurlijk snap je daar helemaal niets van want je hebt het altijd zo leuk gevonden, het gaf je energie, maar dat is er niet meer. Ik ben nu zover dat er echt nog heel weinig over is waarvoor ik warm loop.

Ik heb een bijna constant gevoel van energieloosheid, uitzichtloosheid en doelloosheid. Wanneer je dit leest zul je wel denken “nou lekker dan, waar leef je dan nog voor”. Nou dat is een vraag die ik mijzelf ook regelmatig stel hoor. Ik kan hem nu beantwoorden door vertrouwen uit te spreken. Vertrouwen dat het uiteindelijk weer goed komt. Ik heb dat vertrouwen omdat ik zoveel voorbeelden heb. Voorbeelden van vrouwen die ineens zo veranderden, verdwenen in de anonimiteit, een turbulente tijd beschreven waarin ze werden meegezogen. Die ineens stopten met werken, verhuisden of van hun man afgingen. Vrouwen die ineens als een zombie rondliepen, ineens totaal niet meer de vrouw waren die ik kende. Toen werd er gezegd dat ze behoorlijk van het padje waren en het zo sneu was voor man en kinderen want waar hadden zij dit toch aan te danken.

Het gebeurde niet zelden dat de vrouw aan de medicatie zat of opgenomen werd. Niemand die er wat van begreep. En dan toch, na een behoorlijk aantal jaren, waren ze daar weer. Uiteraard bleef het stempel “van het padje af geweest” aan hun hangen. Ik bekeek ze toch altijd met het idee dat ze niet helemaal goed waren. Maar nu, nu begrijp ik ze volkomen. Ze zaten in de overgang, waren niet gek, nee gewoon….ze zaten in de overgang. Wist ik veel dat je daar zo van kan ontsporen. En om eerlijk te zijn, toen ik 4 ½ jaar geleden voor het eerst werd opgenomen dacht ik ook dat ik geestelijk nooit meer beter zou worden hoor. Het ging nooit meer over, ik was ervan overtuigd want zo voelde het namelijk. Het heeft echt nog een half jaar geduurd voordat ik doorhad wat ik “mankeerde”. Er was niemand van de reguliere gezondheidszorg die mij vertelde dat ik in de overgang zat, nee dat heb ik echt zelf moeten uitvinden.

De reguliere gezondheidszorg was alleen maar bezig mij een medicatiejunk te laten worden. Vooral mijn oxazepam en antidepressiva nemen dan zou het allemaal wel goed komen. Nou ga ik niet zeggen dat je vooral geen pammetjes moet nemen want dat is namelijk niet zo. Soms kun je in de overgang zo knetter depressief en paniekerig zijn dat er helemaal geen andere optie is. Maar het verschilt nogal wanneer je een oxazepam neemt met het idee dat het door de hormonen komt en het met ups en downs gaat, als dat je hem neemt met het idee dat het nooit meer goed komt. Ikzelf heb mij altijd verzet tegen de uitspraken van de huisarts en psychologen en psychiaters en heb de oxazepam alleen genomen wanneer ik het nodig had. Ze vonden mij zo ie zo al eigenwijs want ik kauwde hun uit de boekjes verkregen theorieën niet zomaar. Ik was inmiddels wel weer zo sterk dat ik er eerst het mijne van wilde vinden. Ik heb heel veel gehad aan de adviezen van mijn psychiatrisch verpleegkundige en dat kwam omdat zij nl herkende wat er met mij aan de hand was. Ze had zelf ook een hele nare overgang gehad dus voor mij heerlijk om een ervaringsdeskundige als psychiatrisch verpleegkundige te hebben.

Nu ga ikzelf als ervaringsdeskundige aan de slag. Ik wil andere vrouwen helpen in te zien dat de nare periode waarin ze zich bevinden vaak een gevolg is van de overgang, dat ze niet gek worden en dat het niet eeuwig gaat duren. Ik wil ze helpen in hun meest hopeloze en uitzichtloze periode in hun leven. Ik wil ze vertellen wat de afname van hormonen allemaal teweeg kan brengen, hoe moedertje natuur ervoor zorgt dat alles ze afgenomen wordt en ze hun leven als onvruchtbare vrouw moeten gaan indelen. Alles wat je nodig had als vruchtbare vrouw word overboord gegooid, enkel en alleen omdat je het niet meer nodig hebt. En dat dit gepaard gaat met heel veel rouwen, huilen, k*t voelen, hopeloos en doelloos zijn, onrust, angst, paniek en depressie. Dat het gepaard gaat met de aftakeling van je lichaam. Je lichaam dat ineens hele rare sensaties gaat geven, ineens compleet van de rel is waardoor alle systemen ontregelen. Je huid versnelt doet verouderen en je haar laat uitvallen. Je bloeddruk doet stijgen en je vetrollen weer tevoorschijn haalt. Die je ineens laat afvragen of je relatie nog wel zo leuk is, je werk nog wel zo nuttig is of je huis niet te groot of te leeg is. En dat gebeurt zomaar, daar hoef je niets voor te doen.

DE OCHTENDEN

Iedereen kent wel het boek van Gerard Reve: De Avonden. Sommigen zullen het gelezen hebben, anderen van horen zeggen. Het is geen vrolijk boek. Het verhaal van Helma over haar ochtenden is dat ook niet. Wel zal het herkenbaar voor vele vrouwen in de overgang zijn. Helma beschrijft iets waar geen arts of professionele hulpverlener iets zinnigs over weet te zeggen, maar dat toch, als je de fora over de overgang bezoekt een fenomeen blijkt te zijn: De Ochtenden. Ook Monique schrijft erover. Lees de verhalen.

Helma's Blog

De ochtenden
De ochtenden zijn voor mij altijd wel een probleem geweest, maar in de overgang vind ik de ochtenden nog vervelender. Ik ben eigenlijk nooit uitgerust, mijn hele lijf doet zeer, ben vaak opgefokt en mijn hoofd staat meteen aan. Dat ik nooit uitgerust ben snap ik wel. Ik slaap namelijk nooit hele nachten door en een onderbroken slaap is nou eenmaal niet gezond. In je slaap herstel je namelijk en maak je groeihormonen aan. Mijn man is eigenlijk nooit ziek, lijdt niet aan PHPD (pijntje hier pijntje daar). Dit komt, denk ik, omdat hij gewoon standaard een uurtje of acht aan een stuk door slaapt. Hij ruikt zijn kussen en hij is weg. De slaapverstoring wordt gezien als een atypische overgangsklacht. Het is een klacht die voorkomt in de overgang maar niet duidelijk samenhangt met de veranderingen van de hormonen, tenminste zo word het ons door de medici uitgelegd. Ikzelf twijfel er niet aan dat het alles te maken heeft met de overgang.  

Drukte in mijn hoofd
Mijn hoofd, vreselijk wat een drukte. Het begint vaak al als ik mijn ogen opendoe. Soms gebeurt het dat er meteen een liedje start dat niet eerder ophoudt dan wanneer ik met iemand ga praten of muziek opzet. Doe ik dit niet dan blijft het liedje op repeat staan. Ik heb een periode gehad dat ik ervan in paniek raakte. Het idee dat ik er niet aan kon ontsnappen vond ik zo angstaanjagend. Maar nu ben ik er net zo aan gewend als aan mijn tinnitus. Wanneer ik geen liedje in mijn hoofd heb dan heb ik wel een stroom aan gedachtes, of eigenlijk een soort van bevelen: “gauw wassen, oh nee eerst de katten eten geven, of toch eerst maar mijn medicatie innemen. Laat ik maar eerst mijn kleding uitzoeken. Oh chips, moet de container nog aan de weg zetten” enz., en dit gaat continu door. Hierdoor lukt het vaak niet om kalm te worden, sterker nog, ik word alleen maar drukker en krijg uiteindelijk niets voor elkaar. Nu lukt het mij aardig om het op een rijtje te krijgen hoor, maar dan moet ik eerst wel bewust STOP roepen en rustig gaan bekijken wat ik eerst moet gaan doen, en als ik het dan doe dan moet ik het ook echt mindful doen want anders zit ik zo weer met mijn gedachten bij iets anders. Dromen doe ik ook enorm sinds de overgang, ook zo een leuke slaapverstoorder. 

Snelkookpan
Het opgefokte gevoel vind ik echt het meest akelige aan de overgang. Ik noem het het snelkookpangevoel. Ik kan niet rustig zitten, staan, liggen. Ik heb het gevoel alsof er iets vreselijks gaat gebeuren en dat het gevoel wat ik heb nooit meer overgaat. Wanneer ik dit erg heb dan kan ik echt niet functioneren en moet ik proberen de dag door te komen. Ik sleep me dan door de dagen heen. Als ik geluk heb dan is het opgefokte gevoel na een paar uurtjes verdwenen, maar het gebeurt regelmatig dat ik er de hele dag last van blijf houden. Vier jaar geleden had ik bijna 24/7 dit gevoel en waren de paniekaanvallen vreselijk. Nu is het in dat opzicht rustiger geworden, maar ik kan het nog niet bepaald een feest noemen. Ik heb gelukkig periodes waarin het allemaal wat makkelijker gaat, maar nog steeds zijn er de slechte periodes. 

Monique

YES, ik kan uitslapen en draai me nog even om als m'n mannetje eruit gaat. Altijd fijn na weer een nacht met wederom vele opvliegers. Ik hoef ook niet naar m'n werk, dus heb niet de pijn in m'n buik van de tegenzin. Nee, ik vind m'n werk niet leuk en krijg er stress van. Net als van de zorgen om m'n ouders. Ik kan geen stress hebben met die #Hashimoto_prolactinoon_overgang. Maar vandaag hoef ik niet veel. Dus lekker blijven liggen.

Ik nestel mezelf in m'n kussen, spreid m'n armen en benen uit over het gehele bed en geniet van de warme plek die Arie achterliet. Alles doe ik met m'n ogen dicht. Genieten. Opvlieger. Natuurlijk.... ik draaide mezelf om. Na 10 minuten zonder dekbed weer in de snoozemodus. ROEKOE (X40). Onze straatduif heeft het niet begrepen en ik voel dat ik boos wordt. Jawel, daardoor de opvlieger. 10 minuten later en afgekoeld nestel ik me weer in. Altijd bijzonder, dan woon ik nagenoeg in het buitengebied van het dorp. Het enige dat je meestal hoort is het fluiten van de vogeltjes. Maar nee hoor, nu weer die schijtduif. Hij moet gewoon dood, denk ik terwijl ik voel dat ik m'n slaap vat.

BENG DENG KLENG. De klokken van de kerk, hemelsbreed een paar honderd meter bij me vandaan. Denk dat er een dienst is voor een overledene. Duurt vast niet lang. Fijn, het stopt na een paar minuten.

Nee geen raam dicht om het geluid te dempen. Alleen van het idee al voel ik een opvlieger aankomen. Hoppa. Ik heb het ook niet gewoon warm he, tijdens een opvlieger. Nee joh, ik krijg een prikkelend hoofd, jeuk en dan hoofdpijn. Vervolgens wordt ik echt zwaar onwel en slaat m'n hart op hol om daarna die hitte-aanval te krijgen.
Goed, ik ben weer afgekoeld. Hoofd leeg maken en slapen. WOEF WOEF WOEF WOEF WOEF WOEF WOEF WOEF. Dat duurt meestal 10 tot 30 minuten. Ik klaag hardop...@#&%@ en maak hiermee Hip duidelijk dat ik wakker ben. Onbedoeld natuurlijk, want ik wil slapen. Dus met als gevolg Hip miauwen achter de deur en hond nog blaffen achter het raam.
Het is me duidelijk weer niet gegund. Uitslapen lukt gewoon niet met de hormonentyfus en geluiden van buiten. Misschien lukt het morgen. Gelukkig hoef ik niet naar mijn werk, daar word ik al blij van.

Dorenda van Dijken, gynaecoloog: waarom de overgang vaak verward wordt met burn-out

  

 

 

 

Link:

Deze website is een initiatief van de oprichters van de besloten Facebook-groep: Overgangs- en Menopauzeplein

 

Donaties klik hier

Volg ons

We use cookies to give you the best experience. Read our cookie policy.