HULP: medicatie

HST: Hormoonsuppletie

De meest voor de hand liggende medicijnen bij klachten die worden veroorzaakt door de hormoonschommelingen in de overgang zijn (bio-identieke) hormonen. De resultaten die hormoonsuppletie geeft zijn erg individueel en vaak moeten vrouwen op zoektocht om het voor hen juiste hormoonpreparaat in de juiste dosering te vinden. Hormoonsuppletie is er in de vorm van pillen, pleisters, cremes en spray. Bekende namen in dit verband zijn Femoston, Progynova, Duphaston, Mirena-spiraal, Systen pleisters en Utrogestan. Veel vrouwen zijn huiverig om hormonen te gebruiken. Echter, de hoeveelheid hormonen in hormoonsuppletie is zo'n tien keer lager dan die in de pil, die vrouwen wel vaak slikken of hebben geslikt. Aan hormoonsuppletie zitten een aantal voor- en nadelen.

Voordelen:

- Steeds meer studies tonen een gunstig effect op hart- en bloedvaten aan
- In veel gevallen ervaren vrouwen een betere kwaliteit van leven door het verdwijnen van opvliegers, nachtzweten, stemmingswisselingen, sombere gevoelens en vaginale droogheid.
- De kans op ernstige botontkalking (osteoperose) wordt kleiner
- Bij vrouwen die voor hun veertigste in de overgang zijn gekomen, verlengt het de levensverwachting (ten gevolge van osteoporose en hart- en vaatziekten lopen ze het risico op een kortere levensduur van 10 tot 15 jaar).
- De huid veroudert minder snel en het haar blijft in betere conditie.

Nadelen:

- Hoofdpijn
- Het vasthouden van vocht
- vaginaal bloedverlies (doorbraakbloedingen)
- Misselijkheid
- Een gering verhoogde kans (na ongeveer 1 jaar gebruik ten opzichte van de normale kans) om een trombose in de benen te krijgen bij het slikken van tabletten (niet bij pleisters).
- Een gering verhoogde kans (na meer dan 5 jaar) om borstkanker te krijgen; na stoppen met de medicijnen wordt de kans weer normaal.
- Een zeer gering verhoogde kans om eierstokkanker te krijgen bij langer dan 5 jaar gebruik van hormonen.

Van belang:

- Starten met de laagste dosering en later eventueel opbouwen.
- Goed laten informeren door arts, liefst gynaecoloog met kennis van de overgang.
- Vooraf een beoordeling laten plaatsvinden van het risico op hart- en vaatziekten, trombose en borstkanker.
- Regelmatig op controle en eventueel jaarlijks een borstecho laten maken. 

Antidepressiva

Selectieve serotonine re-uptake inhibitors (SSRI’s): 
SSRI’s zijn medicijnen die worden gebruikt voor de behandeling van depressie, angst- en paniekstoornis. Ook worden ze soms gebruikt voor de behandeling van het premenstruele syndroom. De medicijnen zijn niet geregistreerd voor de behandeling van opvliegers of nachtzweten, toch blijken ze hier soms ook tegen te helpen omdat stress overgangsklachten kan doen verergeren.

Van enkele antidepressiva uit de SSRI-groep (fluoxetine, paroxetine, venlafaxine) is wel aangetoond dat zij klachten van opvliegers en nachtzweten verminderen bij vrouwen met borstkanker en door opvliegers die door Tamoxifen worden veroorzaakt.

Fluoxetine en Paroxetine hebben een interactie met Tamoxifen en kunnen de werking doen verminderen. Vaak is een hoge dosering nodig. Langzaam afbouwen van de medicatie wordt geadviseerd als de behandeling niet meer gewenst is. Het afbouwen van anti-depressiva kan behoorlijk lastig zijn. Dit geldt in het bijzonder voor paroxetine.

Andere medicijnen op recept

Medicijnen zonder hormonen
Het gaat hier om medicijnen die voor andere klachten geindiceerd zijn, maar die als bij-effect overgangsklachten bestrijden. Te denken is hierbij aan medicijnen tegen een verhoogde bloeddruk (Clonidine), medicijnen tegen epilepsie of neuropatische pijn, ook wel zenuwpijn genoemd (Gabapentine) en de hierboven beschreven geneesmiddelen tegen depressiviteit (bepaalde antidepressiva zoals fluoxetine, paroxetine of venlafaxine). Deze medicijnen helpen bij ongeveer 25% tot 75% van de vrouwen tegen overgangsklachten. Medicijnen zonder hormonen worden vaak voorgeschreven aan aan vrouwen met borstkanker en overgangsklachten omdat bij hen het gebruik van hormonen wordt ontraden.

Als slaapmiddel in de overgang wordt vaak een benzodiazepine voorgeschreven, maar vanwege het verslavend effect kunnen deze middelen niet dagelijks gebruikt worden. In plaats daarvan wordt soms melatonine gebruikt (vrij verkrijgbaar) of een antipsychoticum zoals quetiapine. In een lage dosering heeft dit een slaapbevorderend effect en het is niet verslavend.


Alternatieven

Plantaardige middelen
Er zijn vele middelen  die vrij verkrijgbaar zijn (dat wil zeggen: zonder recept). Het zijn middelen met plantaardige componenten die een zwak oestrogene werking hebben. Isoflavonen zijn hiervan de belangrijkste. Isoflavonen komen voor in peulvruchten (vooral in soja), lijnzaad en enkele andere groenten en granen. Rode klaver is ook een belangrijke bron van isoflavonen. Deze middelen maken stoffen aan die sterk lijken op het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen. Gezien de veel minder krachtige werking van deze isovlafonen dan de werking van het lichaamseigen hormoon oestrogeen, is het toevoegen van dit soort middelen onvoldoende voor vrouwen met overgangsklachten.

Er worden daarnaast legio producten aangeboden, waarvan wordt beweerd dat ze overgangsklachten bestrijden. Veelal berust de werking hiervan op het placebo-effect en is het werkelijke effect nihil, behalve op de portemonnee natuurlijk.

Over ons: lees hier



Contact met de redactie: vul het formulier in of mail ons.

Link:

Deze website is een initiatief van de oprichters van de besloten Facebook-groep: Overgangs- en Menopauzeplein